Hoe vervang ik mijn BORA PUAKF koolstoffilter?

Door André Germsen

Het BORA PUAKF koolstoffilter vervang je na 150 gebruiksuren of wanneer geuren niet meer effectief worden gefilterd. Je opent de vetfilterlade, draait het oude filter los, plaatst het nieuwe filter en reset de filtermelding via het bedieningspaneel. Het filter zit in de recirculatie-unit onder het kookoppervlak.

Wanneer moet ik mijn BORA PUAKF koolstoffilter vervangen?

Het PUAKF filter vervang je na 150 gebruiksuren. BORA-systemen tonen een filtermelding op het display wanneer deze limiet is bereikt. De teller start bij de eerste ingebruikname en loopt mee met elke keer dat je het afzuigsysteem gebruikt.

Bij intensief koken (dagelijks meer dan 2 uur) bereik je deze limiet binnen 2,5 tot 3 maanden. Gemiddeld gebruik (1 uur per dag) betekent vervanging na ongeveer 5 maanden. De melding verschijnt ongeacht de daadwerkelijke filtervervuiling, dus de weergegeven tijd is leidend.

Als je sterke geuren opmerkt voordat de melding verschijnt, vervang het filter dan eerder. Dit gebeurt bij frequent frituren of bereidingen met veel rook en stoom.

Welke symptomen wijzen op een verstopt of versleten koolstoffilter?

Kookgeuren die langer in de keuken blijven hangen wijzen op een verzadigd filter. In plaats van gefilterd te worden, worden geuren de ruimte in geblazen. Dit is het duidelijkste teken.

Verminderde zuigkracht is een tweede symptoom. Je merkt dat damp minder snel wordt afgevoerd en langer boven het kookoppervlak blijft hangen. Het systeem maakt mogelijk meer geluid omdat de ventilator harder moet draaien om dezelfde prestatie te leveren.

Een filtermelding op het display is het directe signaal van het systeem. Deze verschijnt automatisch na 150 gebruiksuren. Negeer deze melding niet, ook als je nog geen symptomen opmerkt.

Wat doet een koolstoffilter in mijn BORA afzuigsysteem?

Het koolstoffilter vangt geuren op uit de afgezogen lucht. Actieve koolstof bevat microscopische poriën die geurmoleculen chemisch binden. De gefilterde lucht wordt terug de keuken in geblazen.

Dit filter is alleen nodig in recirculatiemodus, waarbij de lucht niet naar buiten wordt afgevoerd maar in de ruimte blijft. BORA-systemen die op afvoermodus werken (met een afvoerkanaal naar buiten) gebruiken geen koolstoffilter, omdat de lucht inclusief geuren de woning verlaat.

Het filter vangt geen vet. Dat is de taak van het metalen vetfilter, dat eerder in het luchtstroom zit. Het koolstoffilter filtert alleen de lucht die al door het vetfilter is gegaan.

Hoe controleer ik of mijn BORA filter aan vervanging toe is?

Controleer het display op je BORA bedieningspaneel. Een filtermelding verschijnt automatisch na 150 gebruiksuren. Deze melding blijft zichtbaar tot je het filter vervangt en de teller reset.

Test de geurfiltratie door tijdens het koken te letten op geuren in de keuken. Zet een pan met water en ui aan de kook. Als je de geur sterk ruikt terwijl de afzuiging op volle kracht draait, is het filter verzadigd.

Let op de zuigkracht. Houd je hand boven het afzuigrooster. Een merkbare afname in luchtstroom kan wijzen op een verstopt filter, hoewel dit ook kan komen door een vuil vetfilter. Reinig eerst het vetfilter voordat je concludeert dat het koolstoffilter vol is.

Bij systemen zonder uurenteller: noteer de installatiedatum en vervang het filter na 5 maanden gemiddeld gebruik of 2,5 maanden intensief gebruik.

Stap-voor-stap: BORA PUAKF koolstoffilter vervangen

Schakel het afzuigsysteem uit via het bedieningspaneel. Wacht tot de ventilator volledig is gestopt.

Open de vetfilterlade door deze omhoog te trekken of naar voren te schuiven, afhankelijk van je model. Het vetfilter zit in deze lade. Bij sommige modellen til je het vetfilter eruit, bij andere schuif je het opzij.

Zoek het ronde of rechthoekige koolstoffilter achter of onder het vetfilter. Het zit vastgeklikt of gedraaid in de filterhouder. Bij modellen met een draaimechanisme: draai het filter een kwartslag linksom (tegen de klok in) tot je weerstand voelt verminderen.

Trek het filter recht naar je toe uit de houder. Het kan stevig zitten, dus gebruik gelijkmatige kracht. Leg het oude filter opzij voor afvoer.

Pak het nieuwe PUAKF filter uit de verpakking. Controleer of het formaat overeenkomt met het oude filter. Verwijder eventuele beschermfolie.

Plaats het nieuwe filter in de houder. Lijn de lipjes of markeringen uit met de sleuven in de houder. Duw het filter naar achteren tot je voelt dat het op zijn plaats zit.

Bij een draaimechanisme: draai het filter een kwartslag rechtsom (met de klok mee) tot het vastzit. Je hoort vaak een klik.

Plaats het vetfilter terug in de lade. Schuif de lade terug in het systeem tot deze volledig gesloten is.

Reset de filtermelding volgens de instructies in de volgende sectie.

Welk gereedschap heb ik nodig om het filter te vervangen?

Je hebt geen gereedschap nodig. Het PUAKF filter is ontworpen voor handmatige vervanging zonder schroevendraaier of sleutels. Alle bevestigingen werken met klik- of draaisluitingen.

Handschoenen zijn optioneel maar handig om je handen schoon te houden, vooral als het vetfilter nog niet is gereinigd. Het oude filter kan aanslag van vetdamp bevatten.

Een zaklamp helpt bij het inspecteren van de filterhouder, met name om te controleren of het nieuwe filter correct is geplaatst. De ruimte achter het vetfilter is vaak slecht verlicht.

Waar vind ik het PUAKF filter in mijn BORA afzuigsysteem?

Het filter zit in de recirculatie-unit onder het kookoppervlak. Je bereikt het via de vetfilterlade aan de voorkant van de afzuigunit. Deze lade zit direct achter het rooster waar de lucht wordt aangezogen.

Bij BORA Classic modellen (zoals de CKFA en CLDF): open de lade aan de voorkant van het afzuigvlak. Het vetfilter zit in deze lade. Het koolstoffilter zit direct erachter, in verticale positie.

Bij BORA Professional modellen (zoals de PKF en PURA): de lade schuift naar voren uit. Het koolstoffilter zit horizontaal in een houder onder het vetfilter. Je moet het vetfilter opzij schuiven om het koolstoffilter te bereiken.

Het filter is rond of rechthoekig, zwart of donkergrijs van kleur, en heeft lipjes of handgrepen voor demontage. Het zit tussen het vetfilter en de ventilatorunit.

Welke BORA modellen gebruiken het PUAKF koolstoffilter?

Het PUAKF filter is compatibel met BORA Professional modellen die in recirculatiemodus werken:

• BORA Professional 2.0 (PKF, PKFI)
• BORA Professional 3.0 (PURA, PUAI)
• BORA Pure (PUA)

Deze systemen zijn leverbaar als recirculatie- of afvoerversie. Alleen de recirculatieversie gebruikt het PUAKF koolstoffilter. Afvoerversies die lucht naar buiten blazen, hebben geen koolstoffilter nodig.

Controleer je modelnummer op het typeplaatje aan de onderkant of zijkant van de unit. Staat er een “U” in de modelnaam (bijvoorbeeld PUAKF), dan is het een recirculatiemodel. De letter “I” (bijvoorbeeld PUAI) duidt op een inductiekookplaat met afzuiging.

BORA Classic modellen (CKFA, CLDF) gebruiken een ander filtertype (BAKFS of UFAKR). Controleer de handleiding of het oude filter voor het juiste artikelnummer.

Zijn er alternatieven of compatibele filters voor de BORA PUAKF?

BORA adviseert originele PUAKF filters. Deze zijn getest op luchtstroom, geurfiltratiecapaciteit en pasvorm in de houder. Het filter is specifiek ontworpen voor de doorstroomsnelheid en ventilatorprestaties van Professional-modellen.

Universele koolstoffilters die je op maat kunt knippen zijn niet geschikt. Ze hebben niet dezelfde koolstoflaagdikte of geactiveerde oppervlakte. Ze passen mogelijk fysiek, maar filteren minder effectief en kunnen los gaan zitten tijdens gebruik.

Sommige derde partijen bieden compatibele filters aan. Controleer bij deze filters:

• Artikelnummer PUAKF of expliciete vermelding van BORA Professional compatibiliteit
• Afmetingen: diameter of lengte x breedte in millimeters
• Geactiveerd koolstofgewicht en filtratiecapaciteit in gram
• Bevestigingsmechanisme (klik of draaibevestiging)

Niet-originele filters kunnen goedkoper zijn, maar bedenk dat een filter dat minder effectief filtert vaker vervangen moet worden. De besparing valt dan weg.

Wat kost een nieuwe BORA PUAKF koolstoffilter?

Een origineel BORA PUAKF koolstoffilter kost tussen € 35 en € 55, afhankelijk van de leverancier. BORA dealers rekenen vaak de adviesprijs van ongeveer € 50. Online verkopers bieden het filter soms voor € 35 tot € 40 aan.

Derde partij filters kosten € 25 tot € 35. Het verschil komt door lagere marge en minder stringente kwaliteitscontroles. Lees beoordelingen voordat je voor een goedkoper alternatief kiest.

Houd rekening met verzendkosten. Filters zijn licht (200-400 gram) maar volumineus. Brievenbuspakketten zijn vaak niet mogelijk. Verzending kost € 3 tot € 7.

Bij gemiddeld gebruik (vervanging om de 5 maanden) kost het filter jaarlijks € 70 tot € 110. Bij intensief gebruik (om de 2,5 maanden) loopt dit op tot € 140 tot € 220 per jaar. Dit is een structurele kostenpost voor recirculatiesystemen.

Hoe vaak moet ik het PUAKF filter vervangen bij normaal gebruik?

Vervang het filter na 150 gebruiksuren. Bij gemiddeld gebruik van 1 uur per dag is dat om de 5 maanden. Kook je dagelijks 2 uur, dan vervang je het filter om de 2,5 maanden.

De werkelijke frequentie hangt af van je kookgedrag:

• Intensief gebruik (dagelijks 2+ uur, veel frituren en bakken): om de 2 tot 3 maanden
• Gemiddeld gebruik (dagelijks 1 uur, gevarieerd koken): om de 4 tot 5 maanden
• Licht gebruik (enkele keren per week, vooral opwarmen): om de 6 tot 8 maanden

Het systeem telt mee vanaf het moment dat de ventilator draait, ongeacht het vermogensniveau. Gebruik op lage snelheid telt evenveel mee als gebruik op hoge snelheid.

Noteer de vervangingsdatum op het filter zelf of stel een herinnering in je agenda. Dit voorkomt dat je een melding mist of vergeet wanneer je het filter voor het laatst hebt vervangen.

Kan ik het BORA PUAKF koolstoffilter reinigen of hergebruiken?

Nee, het PUAKF filter is niet herbruikbaar. Het is een wegwerpfilter dat je na 150 gebruiksuren moet vervangen. Reinigen herstelt de filtratiecapaciteit niet.

Actieve koolstof werkt door geurmoleculen te binden in microscopische poriën. Eenmaal verzadigd, zijn deze poriën gevuld. Water, zeep of stofzuigen verwijderen de gebonden moleculen niet. Sommige mensen proberen het filter te “regenereren” door het in de oven te verhitten, maar dit werkt niet effectief en brengt risico’s met zich mee: rook, geurverspreiding en mogelijk brandje.

Uitkloppen of stofzuigen verwijdert stof van het buitenoppervlak, maar de filtercapaciteit zit in het koolstof binnenin. Mechanische reiniging heeft geen effect op de verzadiging.

Probeer het filter niet in de vaatwasser te reinigen. Water beschadigt de structuur en maakt het filter onbruikbaar. Je kunt het niet meer plaatsen omdat het van vorm verandert of uiteenvalt.

Vervang het filter volgens schema. Dit is de enige manier om effectieve geurfiltratie te behouden.

Hoe reset ik de filtermelding na het vervangen?

De resetprocedure verschilt per BORA model. De meest voorkomende methode:

Schakel het systeem in. Houd de aan/uit-knop en de snelheidsknop (vaak aangeduid met “+” of “snelheid omhoog”) tegelijk ingedrukt. Houd beide knoppen 3 tot 5 seconden vast. Het display toont een bevestiging: de filtermelding verdwijnt of je ziet een resetbevestiging (vaak een symbool of “00:00”).

Bij modellen met touchbediening: raak het filtersymbool aan en houd het ingedrukt tot het display verandert. Volg eventuele aanwijzingen op het scherm.

Alternatieve methode bij Professional 2.0 modellen: schakel het systeem uit. Druk tegelijkertijd op de aan/uit-knop en de timerknop. Houd 5 seconden vast. De teller wordt gereset.

Lukt het resetten niet met bovenstaande methoden, raadpleeg dan de handleiding bij je specifieke model. De resetprocedure staat in het hoofdstuk “Onderhoud” of “Filters vervangen”. Je vindt de handleiding op de BORA website onder Support, door je modelnummer in te voeren.

Controleer na het resetten of de teller op nul staat. Zet het systeem aan en controleer of de filtermelding is verdwenen. Als de melding blijft, herhaal dan de resetprocedure.

Wat gebeurt er als ik het filter te lang gebruik?

Het systeem blijft werken, maar geuren worden niet meer gefilterd. In plaats van schone lucht blaast de recirculatie-unit kookgeuren terug de keuken in. De ruimte ruikt naar eten, ook uren na het koken.

De zuigkracht neemt af omdat een verstopt filter de luchtstroom blokkeert. De ventilator moet harder draaien om dezelfde hoeveelheid lucht te verplaatsen. Dit verhoogt het geluidsniveau met 5 tot 10 decibel. Je hoort een hoger, aangehouden gesis of brommen.

Het energieverbruik stijgt. Een ventilator die tegen een verstopt filter moet werken, verbruikt tot 30% meer stroom. Bij dagelijks gebruik loopt dit op tot € 10 tot € 20 per jaar extra energiekosten.

Langdurig gebruik van een vol filter belast de ventilatormotor. De motor draait constant op hoog toerental en warmt meer op. Dit verkort de levensduur van het systeem. Vervanging van de ventilatorunit kost € 200 tot € 400, exclusief montage.

Vet en vocht kunnen zich ophopen in de recirculatie-unit als het filter geen lucht meer doorlaat. Dit creëert een vochtige omgeving waar schimmel kan groeien. Schimmelgeur is zeer moeilijk te verwijderen en vereist vaak demontage en reiniging van de gehele unit.

Verschil tussen metalen vetfilter en koolstoffilter bij BORA

Het metalen vetfilter vangt vet en vetdeeltjes op. Het zit als eerste in de luchtstroom, direct achter het afzuigrooster. Vet condenseert op de metalen platen en druppelt naar een opvangbak of wordt vastgehouden in het filter. Dit filter reinig je in de vaatwasser of met ontvetter, elke 4 tot 6 weken.

Het koolstoffilter vangt geuren op. Het zit achter het vetfilter en filtert de lucht die al door het vetfilter is gegaan. Geuren worden chemisch gebonden in actieve koolstof. Dit filter is niet wasbaar en moet na 150 gebruiksuren worden vervangen.

Beide filters hebben een andere functie:

• Vetfilter: beschermt de ventilator en motor tegen vetvervuiling, voorkomt vetaanslag in de recirculatie-unit
• Koolstoffilter: verwijdert geuren uit de lucht voordat deze terug de keuken in wordt geblazen

Systemen op afvoermodus hebben alleen een vetfilter. Het koolstoffilter is alleen nodig bij recirculatie, omdat de lucht anders ongefilterd terug de ruimte in gaat. Bij afvoer verlaat de lucht inclusief geuren de woning via een kanaal.

Reinig het vetfilter regelmatig, ook als je het koolstoffilter vervangt. Een vuil vetfilter blokkeert de luchtstroom en maakt het koolstoffilter minder effectief. Wanneer het vetfilter dicht zit, bereikt minder lucht het koolstoffilter, maar de verzadigingsteller loopt wel door.

Veiligheidsvoorschriften bij het vervangen van het filter

Schakel het systeem uit voordat je het filter vervangt. Gebruik de aan/uit-knop op het bedieningspaneel. Wacht tot de ventilator volledig is gestopt. Je hoort en voelt geen luchtstroom meer.

Laat het systeem afkoelen als je recent hebt gekookt. De lucht in de afzuigunit kan nog warm zijn, met name na langdurig gebruik op hoog vermogen. Wacht 10 minuten.

Draag handschoenen als het vetfilter nog niet is gereinigd. Oud vet en aanslag kunnen scherpe randen hebben of irriterende stoffen bevatten.

Zorg voor goede verlichting. De ruimte achter het vetfilter is slecht zichtbaar. Gebruik een zaklamp of hoofdlamp om te controleren of het filter correct is geplaatst.

Forceer niets. Als het oude filter niet loskomt, controleer dan of je het in de juiste richting draait of trekt. Bij een draaisysteem: linksom (tegen de klok in) om los te maken. Bij een kliksysteem: recht naar je toe trekken terwijl je eventuele lipjes indrukt.

Plaats het nieuwe filter volgens de markeringen. Er is meestal een pijl of tekst die aangeeft welke kant naar boven moet. Verkeerd plaatsen blokkeert de luchtstroom of maakt het filter ineffectief.

Controleer of het filter volledig vastzit voordat je het systeem weer gebruikt. Een los filter kan gaan trillen of zelfs loskomen tijdens gebruik, wat de ventilator beschadigt.

Gooi het oude filter weg bij het restafval. Het koolstoffilter bevat geen gevaarlijke stoffen en hoeft niet gescheiden te worden ingezameld. Het is niet recyclebaar.

Moet ik een monteur laten komen of kan ik het zelf?

Je kunt het filter zelf vervangen. De procedure vereist geen technische kennis of elektrische aansluitingen. Het is ontworpen als gebruikersonderhoud, vergelijkbaar met het vervangen van filters in een stofzuiger.

De stappen zijn eenvoudig: lade openen, filter draaien of klikken, nieuw filter plaatsen, lade sluiten. De meeste gebruikers voltooien de vervanging in 5 tot 10 minuten, inclusief het resetten van de filtermelding.

Een monteur laten komen kost € 60 tot € 100 aan arbeidskosten, bovenop de filterprijs. Dit is niet nodig tenzij:

• Je het filter niet kunt bereiken omdat de vetfilterlade vastgelopen is of beschadigd is
• Het nieuwe filter past niet, wat duidt op een verkeerd artikelnummer of een beschadigde filterhouder
• De filtermelding niet reset, wat kan wijzen op een elektronisch probleem
• Je tegelijk andere onderhoudswerkzaamheden wilt laten uitvoeren, zoals reiniging van de ventilatorunit

BORA dealers bieden soms servicepakketten aan waarbij filters worden vervangen tijdens een jaarlijkse onderhoudsbeurt. Dit kost € 100 tot € 150 en omvat controle van alle onderdelen, reiniging en vervanging van vetfilter en koolstoffilter. Dit is alleen de moeite waard als het systeem ouder is dan 3 jaar of als je problemen hebt ondervonden.

Voor standaard filtervervanging: doe het zelf en bespaar de monteurkosten.

Veelgestelde vragen over BORA PUAKF filtervervanging

Kan ik mijn BORA afzuigsysteem blijven gebruiken met een vol filter?

Je kunt het systeem technisch gebruiken, maar geuren worden niet meer gefilterd en de zuigkracht neemt af. De motor moet harder werken, wat energieverbruik verhoogt en slijtage versnelt. Vervang het filter zodra de melding verschijnt.

Wat is het artikelnummer van het BORA PUAKF filter?

Het officiële BORA artikelnummer is PUAKF. Dit filter wordt ook wel aangeduid als BORA activekoolfilter voor recirculatiesystemen. Controleer bij bestelling altijd of dit nummer overeenkomt met je modelspecificaties.

Hoe lang duurt het vervangen van het PUAKF filter?

De vervanging duurt 5 tot 10 minuten. Je hoeft alleen de vetfilterlade te openen, het oude filter los te draaien en het nieuwe filter in te plaatsen. Het resetten van de filtermelding kost ongeveer 30 seconden.

Moet ik de stroom uitschakelen voor het vervangen?

Dit is niet verplicht, maar wel aanbevolen. Schakel het afzuigsysteem uit via het bedieningspaneel. Voor extra veiligheid kun je de hoofdschakelaar of zekering uitschakelen, hoewel dit voor filtervervanging niet noodzakelijk is.

Waarom ruik ik kookgeuren ondanks een nieuw filter?

Controleer of het filter correct is geplaatst en volledig vastzit. Vergeet niet de filtermelding te resetten, anders functioneert het systeem mogelijk in een beperkte modus. Als geuren blijven, controleer dan ook het metalen vetfilter op vetvervuiling.

Kan ik het filter reinigen met water of in de vaatwasser?

Nee, het PUAKF koolstoffilter is niet wasbaar. Water beschadigt de actieve koolstofstructuur en maakt het filter onbruikbaar. Het is een wegwerpfilter dat na 150 gebruiksuren vervangen moet worden.